Άγνωστος δράστης κατέστρεψε το απόγευμα της Κυριακής (11/01) το τζάμι της κεντρικής εισόδου της πρεσβείας της Βουλγαρίας στα Σκόπια.
Το περιστατικό γνωστοποιήθηκε αρχικά από το υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας, το οποίο καταδίκασε έντονα την ενέργεια, κάνοντας λόγο για αποτέλεσμα «της συστηματικής έλλειψης αντίδρασης των αρμόδιων θεσμικών οργάνων της Βόρειας Μακεδονίας σε προηγούμενες επιθέσεις και πράξεις βανδαλισμού εναντίον εγκαταστάσεων που σχετίζονται με τη Βουλγαρία και τη βουλγαρική κοινότητα». Η επίθεση επιβεβαιώθηκε και από το υπουργείο Εσωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, στο οποίο υπάγεται η αστυνομία.
Το συμβάν καταδίκασε επίσης το υπουργείο Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας τονίζει ότι πρόκειται για «απαράδεκτη επίθεση στο καθεστώς της διπλωματικής αποστολής της Βουλγαρίας» και για «σαφή παραβίαση της Σύμβασης της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις». Παράλληλα, καλεί τις αρμόδιες αρχές της Βόρειας Μακεδονίας να λάβουν άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του δράστη, καθώς και να εγγυηθούν την ασφάλεια των βουλγαρικών διπλωματικών και προξενικών Αρχών, του προσωπικού τους και της περιουσίας τους.
«Η Δημοκρατία της Βουλγαρίας αναμένει από τους θεσμούς της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας να τηρήσουν σαφείς και κατηγορηματικές αποστάσεις από τη ρητορική μίσους, να αντιταχθούν αποτελεσματικά σε τέτοια εγκλήματα, να εργαστούν σκόπιμα για τη δημιουργία μιας ριζικά διαφορετικής δημόσιας αφήγησης για τις σχέσεις με τη Βουλγαρία και να εκπληρώσουν άνευ όρων τις διεθνείς υποχρεώσεις τους. Το υπουργείο Εξωτερικών θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της υπόθεσης και διατηρεί το δικαίωμα να λάβει πρόσθετα μέτρα για την προστασία των βουλγαρικών συμφερόντων» σημειώνεται ακόμη στην ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Βουλγαρίας.
Υπενθυμίζεται ότι παρόμοιες επιθέσεις είχαν σημειωθεί το 2022 σε πολιτιστικούς συλλόγους της βουλγαρικής μειονότητας στις πόλεις Μπίτολα (Μοναστήρι) και Οχρίδα της Βόρειας Μακεδονίας.
Οι διαφορές Σκοπίων-Σόφιας
Οι σχέσεις μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας παραμένουν τεταμένες τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των αντιρρήσεων της Σόφιας σχετικά με την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Βουλγαρία είχε μπλοκάρει τη διαδικασία, ωστόσο το καλοκαίρι του 2022 οι τότε κυβερνήσεις των δύο χωρών αποδέχθηκαν συμβιβαστική πρόταση της ΕΕ.
Η πρόταση προέβλεπε την άρση του βουλγαρικού “βέτο”, υπό την προϋπόθεση ότι η Βόρεια Μακεδονία θα προχωρούσε σε τροποποίηση του Συντάγματός της, ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα. Ωστόσο, η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση των Σκοπίων δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Βουλή, λόγω της αντίθεσης του δεξιού κόμματος VMRO-DPMNE, το οποίο σήμερα βρίσκεται στην εξουσία υπό τον πρωθυπουργό Χρίστιαν Μίτσκοσκι.
Ο Μίτσκοσκι έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι η κυβέρνησή του δεν αποδέχεται τη συγκεκριμένη πρόταση και δεν πρόκειται να συναινέσει σε συνταγματική τροποποίηση. Τόσο οι Βρυξέλλες όσο και η Σόφια έχουν ξεκαθαρίσει ότι η Βόρεια Μακεδονία θα μπορέσει να ανοίξει τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ μόνο μετά την τροποποίηση του Συντάγματός της.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε то 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,2% του πληθυσμού της χώρας (συνολικά 3.500 άτομα), στοιχείο το οποίο η επίσημη Σόφια αμφισβητεί και θεωρεί ότι το ποσοστό των Βούλγαρων στη Βόρεια Μακεδονία είναι κατά πολύ μεγαλύτερο.
Οι προβληματικές σχέσεις της Βόρειας Μακεδονίας με τη Βουλγαρία έχουν επιδεινωθεί ιδιαίτερα με την ανάληψη της εξουσίας στα Σκόπια από το εθνικιστικό VMRO-DPMNE, τον Ιούνιο του 2024.
Η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία εξακολουθούν να διαφωνούν σε ζητήματα ιστορικής, εθνικής και γλωσσικής φύσης, τα οποία εκτείνονται σε βάθος δεκαετιών. Η Σόφια υποστηρίζει ότι η γλώσσα και η εθνική ταυτότητα της Βόρειας Μακεδονίας έχουν βουλγαρικές ρίζες και διαμορφώθηκαν μετά το 1945, όταν η περιοχή ενσωματώθηκε στη Γιουγκοσλαβία. Αντίθετα, τα Σκόπια επιμένουν ότι η γλώσσα και η ταυτότητα της χώρας είναι διακριτές και υφίστανται εδώ και αιώνες.
